‘Informatie is macht, delen is kracht’
cultuurverandering politie Amsterdam-Amstelland
Politieagenten met gerichte, specifieke informatie de straat op sturen – deze stap is enkele jaren geleden al door het korps Amsterdam-Amstelland gezet. Tijd dus voor een volgende fase: intelligenter omgaan met deze nuttige informatie. Samen met onder andere Pentascope is binnen het korps een organisatie geïmplementeerd die beter is ingericht op de toenemende stroom van en vraag naar informatie: een Regionale Informatie Organisatie (RIO).
Reinder Doeleman, Chef Operationele Zaken van de Dienst Regionale Informatie, is verantwoordelijk voor de invoering van de RIO. Amsterdam-Amstelland is het grootste politiekorps in Nederland. Het korps is daarom verdeeld in vijf districten en 32 wijkteams. Doeleman: ‘Veel informatie bleef binnen één zo'n wijkteam of district. Zonde natuurlijk. Het kon gebeuren dat een inbrakengolf door een dadergroep binnen een wijkteam bekend was, maar dat de omliggende wijkteams niet merkten dat die daders ook in hun wijkteam inbraken pleegden. Er was wel uitwisseling tussen wijkteams en districten, maar het gebeurde te weinig en was deels gebaseerd op toeval. Zo ontsprongen sommige criminelen de dans. Laat staan als criminelen naar een andere regio gaan. Dan gaat de uitwisseling van informatie nog moeizamer.’
Organisatorische verandering
Dit kon dus beter. Maar de bestaande organisatie was niet ingericht op een uniform informatieproces. Om het proces van verzamelen, veredelen, analyseren en delen van informatie te optimaliseren werd een Regionale Informatie Organisatie ingericht. De nieuwe werkwijze moest echter wel ondersteund worden. Een verandering in de structuur van de organisatie was noodzakelijk.
Structurele informatie-uitwisseling
Projectleider Robert Paul Doorenbosch van het projectteam RIO: ‘Als alle informatiemedewerkers binnen het korps beter samenwerken, kunnen ze sneller inspelen op criminelen die hun werkgebied verplaatsen. Opvallende schommelingen in inbraakcijfers komen dan boven water. Niet langer toevallig, zoals veelal in het verleden, maar omdat de gegevens structureel, op uniforme wijze, door de onderdelen worden uitgewisseld.’ Met de komst van de RIO zijn nu afspraken gemaakt tussen de onderdelen over samenwerking. Er is regelmatig overleg. Bovendien kan alle informatie door de partners binnen de regio, districten en wijkteams worden bekeken en vergeleken. Doorenbosch: ‘De tijd is voorbij dat ieder onderdeel alle informatie op een eigen wijze verzamelde.’
Cultuurveranderingen
De beoogde verandering vroeg echter meer dan alleen het aanpassen van de organisatie-inrichting, de processen en de informatieproducten. Om de RIO echt werkend te krijgen, werd tijdens de implementatie ook aandacht besteed aan de aspecten professionaliteit, leiderschap en houding & gedrag. Twee cultuurveranderingen werden gedefinieerd: ‘van aanbodgericht naar klantgericht werken’ en ‘van need to know naar need to share’.
‘U vraagt, wij draaien’
Tamara de Reu, teamleider implementatieproject RIO: ‘Binnen het korps werd de informatiefunctie in het verleden nog onvoldoende als volwaardige partner gezien binnen Opsporing en Handhaving. Medewerkers binnen de informatieorganisatie moesten leren meer vanuit de behoefte van de klant te zoeken naar het best passende informatieproduct. De afnemers van informatie moesten wennen aan een soms kritische blik door een informatiebril - in plaats van ‘u vraagt, wij draaien.’
Informatie delen
De tweede omslag was gekoppeld aan het delen van informatie. Men vroeg wel informatie als dat bijvoorbeeld nodig was voor een opsporingsonderzoek - maar pro-actief informatie delen die voor anderen nuttig kon zijn gebeurde niet veel. Tijdens een workshop, ontwikkeld in samenwerking met de Politieacademie, ervoeren leidinggevenden en medewerkers hoe de verschillende rollen binnen de organisatie zich tot elkaar verhouden. Ook kwam aan de orde wat nodig is in een professionele en klantgerichte informatieorganisatie. De Reu: ‘Tijdens de workshop hebben mensen ervaren dat ze elkaar nodig hebben om hun klanten goed te kunnen bedienen. De impact van een goed gebruik van informatie bij de inzet van blauw op straat wordt steeds beter en vaker zichtbaar’.
Informatie is macht, delen is kracht
Marcel Last, leidinggevende van één van de informatieonderdelen, merkt sinds de invoering van RIO hoe de politie meer besef heeft gekregen van de toegevoegde waarde van informatieproducten. Last: ‘Ons belangrijkste doel is de buitenwereld veiliger te maken. Als er dan toch criminaliteit heeft plaatsgevonden, willen we een onmisbare bijdrage leveren bij het vangen van boeven. Op basis van informatie, en het hieraan gekoppelde advies, helpen wij onze collega’s op straat. De RIO-fundering is gelegd. Maar nu begint het pas - we blijven experimenteren in verbetering!’
Informatie is macht, delen is kracht – dit is de slogan die de RIO-collega’s unaniem kozen op de RIO-startbijeenkomst in januari 2010. Een slogan die prachtig de kern van de verandering heeft geraakt.