IT-applicatie ondersteunt nazorg ex-gedetineerde jongeren

Een jongere die uitstroomt uit detentie heeft nazorg nodig. Bijvoorbeeld op het gebied van scholing, werk en huisvesting. Sinds twee jaar wordt zo’n jongere besproken in verschillende beraden. Ook is er een landelijke IT-applicatie uitgerold om het nazorgtraject te ondersteunen. Pentascope was betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van deze applicatie. De applicatie ging op 23 september in gebruik.

Frederiek Mulder is projectleider van het project Nazorg jeugd bij het programma Aanpak jeugdcriminaliteit, dat is ondergebracht bij het ministerie van Veiligheid en Justitie. Frederiek: ‘Voorheen was er niets geregeld tussen justitie en de gemeenten. Informatie over gedetineerde jongeren werd niet gedeeld, men zocht elkaar niet op. Als een jongere uit de justitiële jeugdinrichting kwam, wist de gemeente vaak niet dat hij eraan kwam. Het project Nazorg jeugd heeft een structuur opgezet waarin een goede samenwerking tussen de ketenpartners geregeld is. Vooral dat de gemeente bij het trajectberaad aanwezig is, is nieuw.’

Sinds 2008 bestaan er in Nederland netwerk- en trajectberaden. Binnen deze beraden werken de justitiële jeugdinrichtingen (JJI’s), de Raad voor de Kinderbescherming, de Jeugdreclassering en gemeenten samen aan de begeleiding van het kind. Ze werken samen om een goed nazorgplan op te stellen en daar een verantwoordelijke bij aan te wijzen. Door de bundeling van informatie komt er een beter plan uit dat meer kans van slagen heeft.

Nazorg in grote én kleine gemeenten

Susanne Knoops, als Pentascopeconsultant betrokken bij het project Nazorg jeugd: ‘Tijdens het trajectberaad bespreken de verschillende partijen hoe het verder gaat met de jongere. Kan hij terug naar zijn ouders? Gaat hij een opleiding doen of werken? Is er wellicht een agressieregulatietraining nodig?’ Frederiek Mulder: ‘In grote gemeenten als Den Haag of Amsterdam is veel ervaring – daar komen regelmatig jongeren terug uit detentie. Maar in een kleine gemeente gebeurt dat niet vaak.’ Susanne: ‘Vooral kleine gemeenten hebben we dus moeten helpen bij het inregelen van de nazorg. We organiseerden bijvoorbeeld themabijeenkomsten, in samenwerking met de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten).’

Gebruiksvriendelijke IT-applicatie

Om het overleg tussen de verschillende ketenpartners te ondersteunen is er een IT-applicatie ontwikkeld binnen Justitie. Gemeenten, JJI’s en de andere betrokken partijen loggen in op een datasyteem en kunnen de jongere zo beter volgen. Pentascopeconsultant Susanne Knoops was de afgelopen anderhalf jaar als projectmedewerker betrokken bij het bouwen van deze IT-applicatie. Frederiek: ‘Susanne heeft kennis van IT, maar kijkt ook naar het doel wat je met een applicatie wilt bereiken. Zij kijkt heel erg naar de menselijke kant: is het systeem gebruiksvriendelijk, wordt het geen monstrum? Haar meerwaarde zit in het gebruik van de specifieke vaardigheden van Pentascope: implementeren en draagvlak creëren. Dit zorgde voor winst en inzicht aan beide kanten, waarmee we elkaar versterkten.’ Susanne: ‘Ik hield de ontwikkelaars steeds voor: wat kan de gebruiker ermee?’ Frederiek: ‘De nieuwe structuur van netwerk- en trajectberaden is snel omarmd door de ketenpartners. Om het draagvlak groot te houden, wilden we vanuit het project de praktijk dan ook snel ondersteunen met een adequate applicatie.’

Niet van bovenaf

Susanne: ‘We hebben de uitvoeringspartners steeds betrokken bij het bedenken en opstellen van de applicatie, we hebben het niet van bovenaf over ze uitgestort. We luisterden goed naar wat er leefde bij de verschillende partijen. De ketenpartners merkten daarbij dat de verschillende knelpunten aan elkaar haakten, en dat er dus een gemeenschappelijk belang was.’ In zeven pilotlocaties is de IT-applicatie najaar 2009 van start gegaan. Op 23 september 2010 vond de landelijke uitrol plaats. Dit ging vrij geruisloos. Frederiek: ‘We zijn erin geslaagd onze projectdoelen te halen. We zien nu al heel duidelijk wat de nieuwe structuur van het netwerk- en trajectberaad heeft opgeleverd. Iedere jongere die sinds een jaar uitstroomt uit een JJI is in beide beraden besproken – ook de ‘lastige gevallen’. Het gaat daarbij om jongeren met een PIJ-maatregel (plaatsing in een inrichting voor jeugdigen, voor kinderen die tussen 12-18 jaar waren toen ze een ernstig misdrijf pleegden).

Recidivecijfers

Leidt de nieuwe structuur en de ondersteunende IT-applicatie daadwerkelijk tot het terugdringen van recidive? Susanne: ‘Over recidive kun je nu natuurlijk nog niets zeggen, dat kan pas over 5 tot 7 jaar. Je kunt het niet kwantificeren, maar ik weet zeker dat de jongere enorm gebaat is bij het nazorgtraject. Het gaat om een stevige aanpak, jongeren worden niet gepamperd, moeten direct aan de bak. Met zichzelf, met scholing of een baan.’ Frederiek: ‘We hebben inzichtelijk gemaakt dat de meeste jongeren binnen één of twee weken weer uit een JJI komen, en dat het dus van het grootste belang is dat er snel een plan van aanpak wordt gemaakt.’

Meer lezen over het traject nazorg en het Netwerk- en Trajectberaad ? Kijk op http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/jeugdcriminaliteit/maatregelen-tegen-jeugdcriminaliteit/nazorg

Lees ook onze casebeschrijving over het Project Nazorg Jeugd bij het Ministrerie van Justitie.