De kunst van het niet weten

Image
Theresa Oost

– Een reflectieve blog. Over diepe kennis, doorleven en doorvoelen en het (even) allemaal niet mogen weten. –

 Onlangs was ik bij een bijeenkomst georganiseerd door de Antropologen Beroepsvereniging (AbV). Het thema was: ‘FUTURE – The anthropology of the future and the future of anthropology’.

Ik vind het altijd erg gaaf om bij een andere discipline te komen en te ontdekken hoeveel er overeenkomstig is met je eigen werkveld en tegelijkertijd worden er veel zaken in een ander perspectief geplaatst. Zelfs de overeenkomstige zaken. En dat is waar het mij in dit geval om draaide.

 

 

 

 

 

Wat is Antropologie eigenlijk?

Antropologie (van het Griekse ‘anthrōpos’, mens) betekent letterlijk ‘studie of wetenschap van de mens’. Antropologen willen weten hoe mensen overal ter wereld door het aangaan van sociale relaties op verschillende manieren vorm en betekenis geven aan hun leefwereld. Antropologisch onderzoek kenmerkt zich door een radicaal holistisch uitgangspunt: wat zijn/haar onderzoeksvraag ook mag zijn, de antropoloog zal altijd alle facetten van het menselijke bestaan in het onderzoek proberen te betrekken. Antropologen willen de mensen onder wie zij onderzoek doen, leren kennen door gedurende langere tijd met hen te leven, te praten, en mee te doen in hun dagelijks leven.*

Wat voor raakvlakken heeft dat met het vakgebied van organisatie ontwikkeling?

Deze methode, van participeren en observeren (ook wel participerende observatie) is een van de belangrijkste kenmerken van etnografisch veldwerk. Door langdurig contact en gedeelde ervaring tijdens veldwerk leert de antropoloog begrijpen en invoelen hoe anderen in het leven staan. Het verwerven van deze ‘diepe’ kennis van en over anderen maakt het ook noodzakelijk om speciale aandacht te besteden aan de manier van rapporteren van het onderzoek.

Antropologische onderzoeksrapporten kenmerken zich vaak door een literaire beeldende stijl. Ogenschijnlijk onbeduidende gebeurtenissen kunnen speciale betekenis hebben die vervolgens in hun onverwachte complexiteit en verstrengeling met andere fenomenen en gebeurtenissen worden geduid.*

Het verwerven van ‘diepe’ kennis, onverwachte complexiteit en verstrengeling met andere fenomenen zijn kenmerken van de steeds sneller veranderende en complexe wereld waar we ons in bevinden.

Mijn werkveld van organisatieontwikkeling heeft ook veel van deze kenmerken.

Leefwereld en systeemwereld

Wij duiden in ons werkveld vaak de leefwereld en de systeemwereld. Het observeren en onderdeel uitmaken van die leefwereld, de invloed én de verbindende capaciteiten die dat heeft met de systeemwereld** en de abstracte wereld vind ik uitermate boeiend. Je kunt daarnaar kijken vanuit alle thema’s en perspectieven. Wat ik daar telkens in terugvind is de manier van kijken, luisteren en voelen.

Dus geen ‘nieuwe en verbeterde’ methodiek toepassen, maar doen waar wij (mensen) altijd al voor bedoeld zijn. Onze zintuigen gebruiken en ons vermogen om waar te nemen en emoties te ervaren. ‘Niet de weg terug, maar terug naar de weg.’.

Dat onze taal (willekeurig welke taal) ons daarbij trouwens danig in de weg zit, werd ook tijdens de dag bij het AbV geconstateerd. Vaak schiet de taal zijn doel voorbij en is er van een veronderstelde overeenstemming of verbinding ineens weinig over.

Het niet weten

Ik bevind me graag in het vacuüm tussen de systeemwereld en de leefwereld, tussen de abstracte en de concrete wereld, waar mensen van het ene uiterste naar het andere lijken te schieten. Het is die plaats waar volgens mij mensen in veiligheid juist kunnen zeggen tegen elkaar: “Ik weet het ook niet.”.
Een plaats waar mensen met elkaar het (diepe) onderzoek, de verkenning en het experiment aangaan om tot oplossingen te komen. Niet vanuit een wensgedachte en ook niet vanuit een goed uitgedacht plan, maar vanuit de wil om het samen uit te zoeken en te ondergaan.

Doorvoelen en doorleven, dat is de kunst.

* bron: antropologen.nl

** de wereld van beleid, regels, protocollen en prestatieindicatoren

Image module

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

div#stuning-header .dfd-stuning-header-bg-container {background-image: url(https://www.pentascope.nl/wp-content/uploads/2017/11/Pentascope-blog-single-header-01.png);background-color: transparent;background-size: cover;background-position: top center;background-attachment: scroll;background-repeat: no-repeat;}#stuning-header div.page-title-inner {min-height: 300px;}